Hidrolik Yağ Bakımı Rehberi — Saha Pratiği

Yağ; Sistemin Kanı

Hidrolik sistemde yağ yalnız bir akışkan değil — basıncı taşır, ısıyı dağıtır, sızdırmazlık sağlar ve metal yüzeyleri korur. Bu dört görevi yerine getiremezse arıza kaçınılmazdır. Saha tecrübemize göre hidrolik arızaların %70'inin kökü kontaminasyon, ısı veya viskozite hatalarındadır.

1) Yağı Tanımak: Spesifikasyon

Her hidrolik yağın üç temel kimliği vardır:

• Viskozite sınıfı (örn. ISO VG 32, 46, 68): çalışma sıcaklığına göre seçilir
• Tip (HLP, HVLP, HFC, HFDU): zehirlilik, yangın direnci, gıda uyumu
• Aditif paketi: aşınma önleyici, oksidasyon koruyucu, deemulsifier

Sistem manualinde belirtilen sınıfa uyulmaması, garantiyi düşürür ve performansı bozar.

2) Kontaminasyonu Önlemek

Yeni alınan yağ bile genelde ISO 4406 sınıf 20/18/15 seviyesinde kirlidir. Servo valfler ise 17/15/12 seviyesi ister. Yani yağı sisteme dökmeden önce flushing veya patron filtre zorunlu olabilir.

Kontaminasyon kaynakları:

• Açık doldurma (atmosferdeki toz)
• Yıpranmış conta ve sızıntı
• Yıpranmış komponentin bıraktığı metalik parçacık
• Yağa karışan su (kondensasyon, bakım hatası)

Önlem: kapalı transfer pompası, mıknatıslı filtre, havalandırma filtresi (breather), düzenli numune.

3) Sıcaklık Kontrolü

İdeal çalışma sıcaklığı 40–55 °C. 60 °C üstüne çıkan sıcaklık her 10 °C için yağ ömrünü yarıya düşürür (Arrhenius kuralı). Sıcaklık yükseliyorsa:

• Soğutucu kapasitesini kontrol et
• Pompa iç sızıntısını ölç (verimi düşmüş olabilir)
• Çevresel ortamın havalandırmasını kontrol et

4) Yağ Analizi: Yılda En Az 2 Kez

Numune analizinde bakılması gereken 6 parametre:

1. Viskozite (40 °C): %±10 sınırı geçerse değişim adayı
2. Partikül sayısı (ISO 4406): hedef sınıftan kötüleşmişse flushing
3. Su içeriği (ppm): 200 ppm üstü kritik
4. TAN (Total Acid Number): asitleşme göstergesi
5. Metalik element (Fe, Cu, Al): aşınma kaynağı analizi
6. Renk + koku: hızlı saha kontrolü

Analiz raporu olmadan körlemesine yağ değiştirmek hem maliyet hem çevresel atıktır.

5) Değişim mi Flushing mi?

• Viskozite + TAN normal aralıkta ise: flushing yeterli (yağ atılmaz, partikül temizlenir)
• Viskozite %10+ değişmiş veya TAN kritik eşik üstündeyse: tam değişim
• Su içeriği yüksekse: vacuum dehydration sonrası analiz, ardından karar

Flushing servisimizin detayı için yağ filtrasyon hizmetimize bakın.

6) Pratik Saha Kuralları

• Yağı plastik bidonda uzun süre saklama (UV + nem)
• Filtre değişiminde eski filtreyi açıp incele — metalik parçacık varsa kök neden var
• Sistemde renk değişimi, köpük, anormal koku = derhal numune
• Yıllık analiz takvimi olmayan sistem = sürpriz arızaya açık sistem

Hatırla

Yağ; sistemin en ucuz parçası ama en pahalı arıza nedeni. Doğru yağ + doğru bakım = uzun ömürlü, verimli, planlı sistem. Şüphede kaldığında numuneyi gönder — analiz raporu sahanın durumunu net söyler.